Xantext = schrijven!
Xantext = bedenken!
Xantext = organiseren!

Interview met Jochem Uytdehaage

Kennis en ervaring delen met jonge sporttalenten
Jochem Uytdehaage vond in de stichting Sporttop een nieuwe uitdaging

Het is alweer acht jaar geleden, maar nog steeds kent iedereen voormalig topschaatser Jochem Uytdehaage. Maar liefst twee gouden en een zilveren medaille won hij tijdens de Olympische Spelen van 2002. In hetzelfde jaar werd hij Europees en wereldkampioen all round.
Als één van de meest succesvolle Nederlandse sporters nam hij in 2007 afscheid van de topsport. Sindsdien heeft hij het drukker dan ooit. Naast het geven van lezingen en clinics, richtte hij in 2004 de stichting Sporttop op, die jonge sporttalenten uit verschillende takken van sport ondersteunt.

Waarom heb je de stichting Sporttop in het leven geroepen?
‘Topsporters hebben veel ervaring. Met de wetenschap dat die kennis en ervaring van een topsporter in feite nergens terecht kwam, kreeg ik het idee om topsporters en jonge sporttalenten aan elkaar te koppelen. De topsporter biedt ondersteuning, geeft tips en is een voorbeeld en vertrouwenspersoon voor de jonge sporter.
De topsporter en het talent komen altijd uit verschillende sporten. Dat doen we bewust, om te voorkomen dat wij als sporters onze carrière willen kopiëren. Wat voor jou goed is, hoeft dat voor een ander niet te zijn. Daarnaast behoud je de onafhankelijkheid ten opzichte van de trainers. Je wilt het talent beter maken, maar niet op de stoel van de coach gaan zitten. Het koppelen van de talenten en mentoren gaat op basis van hun karakters, maar ook deels met een praktische reden: mentor en talent moeten niet te ver bij elkaar vandaan wonen.’

Zo’n dertig sporters en ex-sporters ondersteunen een jong talent. Daaronder bevinden zich veel drukbezette mensen zoals voormalig topsporters Richard Krajicek en Ron Zwerver, maar ook Renate Groenewold en Esther Vergeer, die zelf nog volop met hun sportcarrière bezig zijn. Waarom doen zij mee?
‘Ze krijgen er geen vergoeding voor, ze vinden het gewoon leuk om een jonge sporter te begeleiden. Regelmatig spreken ze samen af en bespreken hoe het gaat. Ze helpen de sporters door het overdragen van hun kennis, ervaring en hun netwerk.
Naast de ondersteuning van de mentoren kunnen de sporters gebruik maken van de faciliteiten die het bureau te bieden heeft. Voor zwemtalent Ranomi Kromowidjojo hebben we een tijdje het management gedaan. Na haar Olympische titel (ze won goud met de estafetteploeg tijdens de Olympische spelen van 2008, red.) kwam er zoveel op haar af. Incidenteel kunnen sporters een beroep doen op het Sporttop Talentenfonds. Een fonds gevuld met de giften van Sporttop Supporters en Sporttop Vrienden.’

Kun je een concreet voorbeeld geven van zo’n gesprek met de jonge sporters?
Zelf ben ik mentor van turntalent Anthony van Assche. Hij vertelde me dat hij iedere woensdag, op zijn wekelijkse rustdag, les geeft aan kinderen. Gewoon, omdat hij het zo leuk vindt om met kinderen bezig te zijn. ‘Hoeveel doe je zelf op zo’n dag?’ vroeg ik hem. ‘Ik doe alles wel een paar keer voor.’ ‘Maar dat is dan toch geen rustdag?’ zei ik. Na een paar maanden vertelde hij: ‘ik doe minder oefeningen voor, zodat mijn lichaam meer rust krijgt. Op donderdagochtend ben ik nu veel frisser!’ Het zijn kleine dingen die helpen. Ik weet uit ervaring hoe belangrijk rust is.’

Had jij zelf als jonge sporter ook graag een ervaren sporter als mentor gehad?
‘Ik denk dat ik zelf wel de juiste mensen om me heen verzameld heb. Ik las ook heel veel, vooral de verhalen van andere sporters. Maar toch, als ik als jonge schaatser vaker op de rem had gestaan, meer rust had genomen, was ik misschien eerder aan de top gekomen. En met de kennis die ik nu heb, had ik langer goed kunnen zijn.’

Ben je na je sportcarrière in het gevreesde ‘zwarte gat’ gevallen?
‘Absoluut niet! Het is eerder zo dat er zoveel op mijn pad kwam, dat ik moeilijk kon kiezen. Met als gevolg dat ik het tot op de dag soms te druk heb. Zal wel in het karakter zitten.’

Denk je dat jouw gouden medailles op de Olympische Spelen de reden zijn dat je nu succesvol bent in je werk?
‘Ze vormen de voorzet, maar het scoren moet je zelf doen. Je moet gewoon kwaliteit leveren, anders is het snel afgelopen met je. De stichting geeft mij sinds 2009 een vergoeding, maar in de jaren daarvoor heb ik vijf jaar lang de benen uit mijn lijf gerend. Komend jaar kunnen we misschien weer iemand aannemen. Sporttop moet zich uiteindelijk als een bedrijf kunnen bedruipen, dat werkt nu eenmaal het meest efficiënt.’


——————————————————————-

Schaatser Jochem Uytdehaage (1976) was in het seizoen 2001-2002 niet te verslaan. Hij werd Europees kampioen all round en won twee gouden medailles tijdens de Olympische Winterspelen op de 5.000 en 10.000 kilometer, beide afstanden in een nieuw wereldrecord. Op de 1.500 meter werd hij tweede. Als klap op de vuurpijl werd hij in Thialf wereldkampioen all round.
In 2005 werd hij nogmaals Europees kampioen, daarna volgden enkele seizoenen met wisselend succes. Sinds het afscheid van zijn sportieve carrière in 2007 geeft hij lezingen, clinics  en bedrijfstraningen op het gebied van gezondheidsmanagement onder de bedrijfsnaam de Bedrijfsatleet. Al in 2004 nam hij het initiatief voor de stichting Sporttop, waarin (ex-)topsporters belangeloos jonge talenten ondersteunen met advies, vertrouwen en hun netwerk. Sinds 2009 is hij ambassadeur van de Nederlandse Cystic Fibrosis Stichting.

Meer weten over de stichting Sporttop? Kijk dan op de website www.sporttop.nl.

Sandra Overweg / Dit artikel verscheen in Vrijwilligerskrant 2009-3

.